Rozwód. Od czego zacząć?

Rozwód zaczyna się dużo wcześniej niż od złożenia pozwu – od podjęcia przemyślanej decyzji, uporządkowania spraw osobistych i przygotowania strategii na przyszłość. Dobra konsultacja z adwokatem na tym etapie często decyduje o tym, czy całe postępowanie będzie spokojnym uporządkowaniem życia, czy wyniszczającym sporem.​ Chociaż oczywiście nie zawsze jest tak, że zawsze rozwód da się zaplanować. Czasami skłaniają nas do tego bieżące, niespodziewane wydarzenia. Dlatego niezależnie od tego, czy decyzję podjąłeś/podjęłaś na spokojnie, czy też nagle, na pewno zadajesz sobie pytanie – od czego zacząć cały ten skomplikowany proces. 

Czy na pewno chcesz rozwodu?

Decyzja o rozwodzie jest jedną z najbardziej obciążających emocjonalnie i życiowo, dlatego warto upewnić się, że nie jest podejmowana pod wpływem chwilowego kryzysu. Sąd orzeknie rozwód tylko wtedy, gdy nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego – a więc faktyczne zakończenie więzi uczuciowych, fizycznych i gospodarczych między małżonkami (sąd zapyta Was na rozprawie: czy się nadal kochacie, czy dochodzi do zbliżeń fizycznych, a także czy prowadzicie wspólne gospodarstwo domowe).

W praktyce przed podjęciem ostatecznej decyzji dobrze jest:

  • Porozmawiać spokojnie z małżonkiem, jeśli to jeszcze możliwe.

  • Rozważyć mediację lub wsparcie psychologa/psychoterapeuty, zwłaszcza gdy posiadacie wspólne dzieci.

  • Nazwać i uszeregować swoje priorytety: bezpieczeństwo dzieci, stabilność finansowa, potrzeba spokoju, chęć zakończenia konfliktu.

Pierwsza rozmowa z adwokatem

Z punktu widzenia prawnika pierwszym realnym krokiem do rozwodu powinna być konsultacja w kancelarii, a nie od razu pisanie pozwu. Na takim spotkaniu można bezpiecznie i z poszanowaniem prywatności, w tym duży emocji, omówić różne scenariusze – także te, które zakładają np. czasową separację albo próbę porozumienia.

Na konsultację warto przygotować:

  • Krótką historię Waszego związku i moment, od którego – Twoim zdaniem – małżeństwo faktycznie się rozpadło.

  • Informacje o sytuacji dzieci: wiek, zdrowie, dotychczasowa opieka, zaangażowanie każdego z rodziców.

  • Zarys sytuacji majątkowej: mieszkanie/dom, kredyty, oszczędności, działalność gospodarcza, ważniejsze ruchomości.

Podczas rozmowy adwokat wyjaśni Ci m.in.:

  • Czy w Twojej sytuacji realny jest rozwód bez orzekania o winie, czy jednak warto rozważyć żądanie orzeczenia winy.

  • Jakie są możliwe rozwiązania w zakresie władzy rodzicielskiej, kontaktów z dziećmi i alimentów.

  • Czy w sprawie trzeba już na początku złożyć wnioski o zabezpieczenie (np. alimentów lub kontaktów).

Co musisz przemyśleć przed pozwem

Zanim zapadnie decyzja o przygotowaniu pozwu, dobrze jest wewnętrznie poukładać kilka kluczowych kwestii. To ułatwi prawną strategię i ograniczy poziom stresu.

Najważniejsze pytania, na które warto sobie odpowiedzieć:

  • Wina za rozkład pożycia: czy chcesz jej orzekania, czy wolisz szybszy rozwód bez winy, nawet kosztem rezygnacji z części roszczeń (rozwód bez orzekania o winie jest zdecydowanie szybszy, łatwiejszy dowodowo do przeprowadzenia przed sądem i mniej stresujący, co do zasady).

  • Dzieci: przy kim mają mieszkać, jak mają wyglądać kontakty drugiego rodzica, jakie alimenty są realne i potrzebne.

  • Mieszkanie: kto ma w nim pozostać po rozwodzie, czy dopuszczasz sprzedaż lub spłatę.

  • Majątek: czy podział majątku ma być rozstrzygany od razu, czy w osobnym postępowaniu (czas i koszty są wtedy inne).

Dobrze jest też zacząć zbierać dokumenty i dowody, które mogą mieć znaczenie w sprawie – umowy, wyciągi bankowe, korespondencję, rachunki, dokumentację medyczną czy dane potencjalnych świadków.

Warto jest przemyśleć też to, czy w pozwie rozwodowym od razu będziesz wnosić o podział majątku wspólnego. Sądy rozwodowe niekoniecznie to lubią. Sprawy majątkowe można wyprostować w innym, odrębnym postępowaniu już po rozwodzie.

Jak wygląda pierwszy formalny krok – pozew

Od strony czysto formalnej droga do rozwodu zaczyna się złożeniem pozwu w sądzie okręgowym właściwym ze względu na ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków albo miejsce zamieszkania pozwanego. Pozew musi spełniać wymogi pisma procesowego i zawierać wszystkie żądania, które chcesz, by sąd rozstrzygnął.

Typowo w pozwie rozwodowym znajdują się:

  • Żądanie rozwodu – z orzeczeniem o winie lub bez jej orzekania, ewentualnie wskazanie winy jednego z małżonków.

  • Wnioski dotyczące dzieci: miejsce pobytu, władza rodzicielska, kontakty i alimenty.

  • Ewentualne wnioski o alimenty między małżonkami oraz o sposób korzystania ze wspólnego mieszkania po rozwodzie.

  • Żądanie podziału majątku – jeśli warunki sprawy na to pozwalają.

Do pozwu dołącza się załączniki, takie jak:

  • Odpis skrócony aktu małżeństwa i – w razie posiadania małoletnich dzieci – odpisy aktów urodzenia.

  • Dokumenty potwierdzające dochody, koszty utrzymania, ewentualne umowy majątkowe małżeńskie.

Profesjonalnie przygotowany pozew porządkuje całą sprawę już na starcie i często pozwala uniknąć niepotrzebnych sporów na sali sądowej.

O co zadbać równolegle: emocje, dzieci, finanse

Postępowanie rozwodowe to nie tylko procedura – to proces, który dotyka wszystkich obszarów życia. Dobrze zaplanowany początek może oszczędzić wiele napięć w późniejszym czasie.

Warto równolegle:

  • Zorganizować wsparcie emocjonalne – psycholog, grupa wsparcia, zaufani bliscy, aby nie przenosić napięcia na dzieci.

  • Przygotować dzieci do zmian w sposób adekwatny do ich wieku, bez wciągania ich w konflikt lojalnościowy.

  • Zabezpieczyć podstawowe kwestie finansowe: przegląd umów kredytowych, bieżących opłat, kont, dostępów do ważnych haseł i dokumentów.

Jeżeli rozważasz rozwód i potrzebujesz indywidualnej analizy swojej sytuacji, pomocne będzie spotkanie w kancelarii, podczas którego spokojnie omówimy Twoje możliwości, ryzyka i kolejne kroki dostosowane do realiów sprawy. Zapewniamy Ci bezpieczeństwo, poufność i zrozumienie, a także zdroworozsądkowość, uczciwość, fachowość i zaangażowanie w Twoją sprawę. Przynajmniej na czas rozwodu możesz oddać adwokatowi trochę ciężaru tej sytuacji i uzyskać profesjonalne wsparcie.