Prezydent Karol Nawrocki podpisał w dniu 17 lipca 2026 r. (piątek) ustawę z 29 maja 2026 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego (druk sejmowy nr 1758), bez kierowania jej do Trybunału Konstytucyjnego. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.
Celem nowych przepisów jest odciążenie sądów oraz przyspieszenie rozstrzygnięć dla kredytobiorców – czas pokaże, jak ocenimy te zmiany, które w ostatnim czasie były owiane kontrowersjami.
Kogo dotyczy ustawa?
Przepisy stosuje się do spraw cywilnych o roszczenia związane z umowami kredytu lub pożyczki hipotecznej denominowanej albo indeksowanej do CHF, zawartymi z konsumentami – także z udziałem spadkobierców, osób przystępujących do długu, poręczycieli oraz osób odpowiedzialnych rzeczowo. Ustawa nie obejmuje kredytów w innych walutach (EUR, USD, JPY), ani spraw o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, uzgodnienie treści księgi wieczystej, pozwów grupowych oraz roszczeń w postępowaniu upadłościowym/restrukturyzacyjnym.
Najważniejsze zmiany dla Frankowiczów:
1. Automatyczne wstrzymanie spłaty rat
Z chwilą doręczenia bankowi pozwu (lub pozwu wzajemnego wniesionego przez konsumenta) obowiązek spłaty rat kapitałowo-odsetkowych zawiesza się z mocy prawa – bez potrzeby składania wniosku o zabezpieczenie. Wstrzymanie spłat nie może być traktowane jako niewykonanie umowy, tj. bank nie może z tego powodu wypowiedzieć kredytu ani zgłosić konsumenta do BIK/BIG (a wcześniejsze zgłoszenia musi wycofać w ciągu miesiąca od doręczenia pozwu). Kredytobiorca może nadal dobrowolnie spłacać kredyt, jeśli tego chce.
2. Z założenia szybsze i prostsze postępowanie
- Więcej spraw rozpoznawanych na posiedzeniach niejawnych – w obu instancjach,
- zdalne przesłuchania świadków (nawet mimo sprzeciwu strony) oraz możliwość składania zeznań stron na piśmie,
- uproszczone uzasadnienia wyroków, oparte na odesłaniu do pism procesowych stron,
- w II instancji orzekanie co do zasady w składzie jednoosobowym, podobnie jak przy zażaleniach.
3. Rozliczenie roszczeń banku i konsumenta w jednym procesie
Wydłużono termin na wniesienie przez bank pozwu wzajemnego – do końca rozprawy w I instancji. Sąd rozpoznający pozew główny jest też właściwy dla pozwu wzajemnego, niezależnie od wartości przedmiotu sporu, co ma ograniczyć prowadzenie dwóch odrębnych postępowań.
4. Korzystniejsze rozliczenie kosztów przy zarzucie potrącenia
Jeśli bank zgłosi zarzut potrącenia po wytoczeniu powództwa, a konsument go nie zakwestionuje, bank poniesie koszty procesu również w części, w jakiej powództwo zostało oddalone na skutek potrącenia – niezależnie od wyniku sprawy.
5. Zachęta do wycofywania spraw przez banki
Przez 6 miesięcy od wejścia ustawy w życie sąd z urzędu zwróci 50% opłaty sądowej stronie cofającej pozew, apelację lub skargę kasacyjną (nawet po rozpoczęciu rozprawy). To zachęta dla banków do rezygnacji ze sporów bez szans powodzenia.
6. Zmiany w postępowaniu kasacyjnym
Sąd Najwyższy zyskuje możliwość zmiany wcześniejszego postanowienia o przyjęciu do rozpoznania skargi kasacyjnej banku i odmowy jej rozpoznania, jeśli w sprawie nie występuje już istotne zagadnienie prawne.
Ustawa obejmuje też sprawy już w toku
To jeden z najważniejszych aspektów nowych przepisów – nowe zasady stosuje się również do spraw wszczętych, ale niezakończonych przed wejściem ustawy w życie, w tym będących w apelacji lub przed Sądem Najwyższym. Konsekwencje obejmują m.in. automatyczne wstrzymanie spłat (z datą wejścia ustawy w życie), umorzenie z mocy prawa toczących się postępowań zabezpieczających oraz korzystniejsze rozliczenie kosztów przy zarzutach potrącenia. Wyjątkiem są sprawy, w których już wyznaczono skład trzyosobowy w II instancji – tam skład pozostaje bez zmian.
***
Masz kredyt lub pożyczkę hipoteczną we frankach szwajcarskich i zastanawiasz się, jak nowe przepisy wpłyną na Twoją sprawę – czy to nową, czy już toczącą się przed sądem? Skontaktuj się z naszą kancelarią – przeanalizujemy Twoją sytuację i doradzimy dalsze kroki.
